Nederlandse regelgeving & sociale casino's 18+

De Wet op de kansspelen

De Wet op de kansspelen (Wok) is de basis van de Nederlandse gokwetgeving. Het uitgangspunt is eenvoudig: het is verboden om zonder vergunning gelegenheid te geven tot deelname aan een kansspel. Alleen aanbieders die daarvoor een vergunning hebben gekregen, zoals casino's, speelhallen, loterijen en online aanbieders met een vergunning, mogen legaal kansspelen aanbieden.

Maar wanneer is iets eigenlijk een kansspel? Om die vraag draait alles bij sociale casino's. Volgens de wet en de uitleg van de toezichthouder is er sprake van een kansspel als aan drie voorwaarden tegelijk is voldaan.

De drie kenmerken van een kansspel

1. Er is een prijs of premie te winnen — Het gaat om een prijs met een economische waarde: geld, maar ook goederen of virtuele items die je kunt verkopen, ruilen of omzetten in geld.
2. De winnaar wordt aangewezen door toeval — De uitkomst wordt bepaald door een kansbepaling, zoals een draaiende rol, een rad of het trekken van een lot.
3. Deelnemers hebben geen overwegende invloed — Spelers kunnen de uitkomst in het algemeen niet in doorslaggevende mate sturen met hun eigen vaardigheid of kennis.

Bij een sociaal casino zoals Com Golden Luck hub ontbreekt het eerste kenmerk. Je speelt met virtuele munten die geen geldwaarde hebben, die je niet kunt uitbetalen en die je niet kunt doorverkopen. Er valt dus geen prijs met economische waarde te winnen. Daarom vallen gratis spellen zonder echte prijzen in principe buiten de Wet op de kansspelen. Let op: het gaat daarbij echt om de prijs. Ook een spel zonder inzet kan een kansspel zijn als er iets van waarde te winnen valt, zoals bij een promotionele winactie.

De Wet Kansspelen op afstand

Lange tijd was online gokken in Nederland niet toegestaan. Daar kwam verandering in met de Wet Kansspelen op afstand (Wet Koa). Sinds 1 oktober 2021 mogen aanbieders met een Nederlandse vergunning legaal online kansspelen aanbieden, zoals online casinospellen, poker en sportweddenschappen. Wie zonder vergunning online kansspelen aanbiedt aan Nederlandse spelers, overtreedt de wet.

Aanbieders met een vergunning moeten aan strenge eisen voldoen. Belangrijke onderdelen zijn:

• Een minimumleeftijd van 18 jaar en controle van de identiteit en leeftijd van spelers
• Een zorgplicht: aanbieders moeten speelgedrag volgen en ingrijpen als een speler risico loopt op gokproblemen
• Verplichte controle in Cruks, het Centraal Register Uitsluiting Kansspelen, voordat iemand mag spelen
• Eisen aan betrouwbare spellen en eerlijke, transparante voorwaarden
• Regels voor reclame en werving, zodat kwetsbare groepen worden beschermd

Cruks: zelfuitsluiting voor heel Nederland

Via Cruks (cruksregister.nl) kun je jezelf voor een periode laten uitsluiten van deelname aan risicovolle kansspelen. Legale online aanbieders, casino's en speelhallen moeten het register raadplegen en mogen je dan niet laten spelen. Sociale casino's zonder echte prijzen vallen niet onder de Cruks-verplichting, maar wie zich heeft ingeschreven in Cruks doet er verstandig aan ook gesimuleerde gokspellen te vermijden.

De Kansspelautoriteit

De Kansspelautoriteit (Ksa) is de onafhankelijke toezichthouder op de Nederlandse kansspelmarkt. De Ksa verleent vergunningen, controleert of vergunninghouders zich aan de regels houden en treedt op tegen illegaal aanbod. Daarvoor kan de toezichthouder onder meer boetes en lasten onder dwangsom opleggen. Daarnaast besteedt de Ksa veel aandacht aan het voorkomen van gokverslaving en beheert zij het Cruks-register.

Sociale casino's en de Ksa

Een sociaal casino dat uitsluitend met virtuele munten zonder geldwaarde werkt, heeft geen vergunning van de Kansspelautoriteit nodig. Dat verandert zodra er toch iets van waarde te winnen valt. Denk aan een platform waar je gewonnen munten kunt inwisselen voor geld, cadeaubonnen of producten, of waar munten via andere websites of diensten kunnen worden doorverkocht. Dan kan er sprake zijn van een kansspel en is zonder vergunning sprake van illegaal aanbod, waartegen de Ksa kan optreden.

Reclameregels

Reclame in Nederland valt onder zelfregulering via de Stichting Reclame Code. De Nederlandse Reclame Code geldt voor alle reclame, en daarnaast zijn er bijzondere codes, zoals de Reclamecode voor Kansspelen en de reclamecode voor sociale media en influencers. Klachten worden beoordeeld door de onafhankelijke Reclame Code Commissie (reclamecode.nl).

Voor aanbieders van echte kansspelen zijn de regels de afgelopen jaren flink aangescherpt. Sinds juli 2023 is ongerichte reclame voor online kansspelen verboden, zoals reclame op televisie, op de radio, in kranten en tijdschriften en in de openbare ruimte. Ook mogen gokbedrijven geen rolmodellen als bekende sporters en influencers inzetten in hun reclame, en is sponsoring door gokbedrijven sterk ingeperkt.

Wat betekent dit voor sociale casino's?

Die strenge regels voor gokreclame zijn bedoeld voor vergunninghouders. Een sociaal casino moet zich wel aan de algemene reclameregels houden, en verstandige aanbieders kiezen voor dezelfde zorgvuldigheid:

• Reclame mag niet misleidend zijn over het product, bijvoorbeeld door te suggereren dat je echt geld kunt winnen
• Reclame mag zich niet speciaal richten op minderjarigen, via beelden, taal of plaatsing
• De leeftijdsgrens (18+) hoort duidelijk zichtbaar te zijn
• Het woord "gratis" mag niet verhullen dat er in-app aankopen mogelijk zijn
• Reclame via influencers moet duidelijk herkenbaar zijn als reclame, bijvoorbeeld met #reclame of #adv
• Het moet altijd duidelijk zijn dat het om vermaak gaat en niet om gokken met echt geld

Consumentenbescherming

Sociale casino-apps en -websites moeten zich houden aan het Nederlandse consumentenrecht, dat grotendeels in het Burgerlijk Wetboek staat. De Autoriteit Consument & Markt (ACM, acm.nl) houdt hier toezicht op. Via ConsuWijzer, het informatieloket van de ACM, kunnen consumenten informatie vinden en problemen melden.

In-app aankopen en virtuele munten

Bij spellen met in-app aankopen let de ACM, samen met andere Europese consumentenautoriteiten, onder meer op:

• Duidelijke prijzen in euro's voordat je een aankoop bevestigt, zodat je weet wat virtuele munten echt kosten
• Geen misleidend gebruik van het woord "gratis" als er in-app aankopen beschikbaar zijn
• Geen directe aansporingen aan kinderen om iets te kopen
• Geen kunstmatige tijdsdruk of andere manipulatieve ontwerptrucs om je tot aankopen te verleiden
• Instellingen en betaalstappen die onbedoelde of ongeautoriseerde aankopen voorkomen

Wet oneerlijke handelspraktijken

Volgens de regels over oneerlijke handelspraktijken mogen bedrijven consumenten niet misleiden, geen belangrijke informatie achterhouden en geen agressieve verkoopmethoden gebruiken. Ook verborgen kosten zijn niet toegestaan. De ACM kan optreden tegen bedrijven die deze regels overtreden, bijvoorbeeld met een boete of een last onder dwangsom.

De Digitaledienstenverordening

Sinds 2024 geldt in de hele Europese Unie de Digitaledienstenverordening (DSA). Deze Europese wet stelt regels aan online platforms, bijvoorbeeld over misleidende ontwerpen en de bescherming van minderjarigen. Of en in welke mate de DSA op een sociaal casino van toepassing is, hangt af van het soort dienst. In Nederland is de ACM de belangrijkste toezichthouder op de DSA.

Privacy en persoonsgegevens

Wie persoonsgegevens verwerkt, moet zich houden aan de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG). Dat betekent onder meer dat je moet weten welke gegevens worden verzameld en waarom, dat er een geldige grondslag voor de verwerking moet zijn en dat je je gegevens kunt inzien of laten verwijderen. In Nederland geldt bovendien dat kinderen onder de 16 jaar voor bepaalde online diensten toestemming van een ouder nodig hebben.

Voor cookies en vergelijkbare technieken gelden daarnaast de regels uit de Telecommunicatiewet (de zogeheten cookiewet). Toezicht op privacy ligt bij de Autoriteit Persoonsgegevens (AP, autoriteitpersoonsgegevens.nl). Lees in ons Privacybeleid en Cookiebeleid hoe wij met jouw gegevens omgaan.

Loot boxes en gesimuleerd gokken

Loot boxes zijn virtuele kisten of pakketten in spellen met een willekeurige inhoud, die je vaak met echt geld kunt kopen. De Kansspelautoriteit heeft al eerder aangegeven dat een loot box onder de Wet op de kansspelen kan vallen als de inhoud verhandelbaar is en dus een economische waarde heeft. In 2022 oordeelde de Raad van State, de hoogste bestuursrechter, echter dat de pakketten in een populair voetbalspel geen zelfstandig kansspel waren. Daarmee is de juridische situatie rond loot boxes in Nederland nog niet helemaal uitgekristalliseerd.

Gesimuleerd gokken, zoals sociale casinospellen met virtuele munten, is in Nederland niet verboden zolang er niets van waarde te winnen valt. Wel is er bij politici, toezichthouders en onderzoekers aandacht voor de mogelijke risico's, vooral voor jongeren. Ontwikkelingen om in de gaten te houden:

• Politieke discussie over strengere regels of een verbod op loot boxes
• Nederlandse inzet om loot boxes en gokachtige mechanismen in spellen op Europees niveau te regelen
• Europese aandacht voor consumentenbescherming bij virtuele valuta in spellen
• Verdere aanscherping van de zorgplicht en reclameregels voor legale gokaanbieders
• Toezicht onder de Digitaledienstenverordening (DSA) op misleidende ontwerpen en de bescherming van minderjarigen

Veelgestelde vragen